Μουσειοπαιδαγωγική Εκπαίδευση

Η Μουσειοπαιδαγωγική είναι ένας σύγχρονος κλάδος της παιδαγωγική ο οποίος  τροφοδοτείται από αυτήν, στηρίζεται στις γενικές αρχές και αναζητήσεις των σύγχρονων διδακτικών μεθόδων και αποτελεί  συνδετικό κρίκο μεταξύ παιδαγωγικής και μουσειολογίας (Νάκου, 2001).
    Οι υποστηρικτές της «κίνησης για την εκπαίδευση» πιστεύουν ότι μέσα από την τέχνη και την επαφή με τα αντικείμενα των Μουσείων δεν θα αποξενωθούν από τις ρίζες τους και η μουσειακή εκπαίδευση θα συμβάλλει στην πνευματική και ηθική βελτίωση, στην εξύψωση του ανθρώπου, η οποία με τη σειρά της θα τον οδηγήσει στη γνώση του ίδιου του εαυτού του (Ανδρέου, 1996).
Για τους παραπάνω λόγους τα τελευταία 30 χρόνια παρατηρούνται αλλαγές που επηρεάζουν την εκπαιδευτική πολιτική των   μουσείων. Η πρώτη είναι η αύξηση της επισκεψιμότητας στους χώρους του Μουσείου και η δεύτερη η αυξανόμενη ανάγκη για γνώση και αλληλεπίδραση(Tal & Morag, 2007). Αποτέλεσμα ήταν η επιτακτική ανάγκη ανοίγματος των Μουσείων στο ευρύ κοινό και ιδιαίτερα των μικρών επισκεπτών για ενημέρωση, ψυχαγωγία και εκπαίδευση με κατάλληλα εκπαιδευτικά προγράμματα όπου  μέσα σε ένα λειτουργικό ευχάριστο και δελεαστικό μουσείο οι μαθητές θα αλληλεπιδρούν με την παρουσία τους. Στην αλληλεπίδραση επικεντρώνονται και οι έρευνες των Falk & Dierking (1992) ενώ ο Hein (1998) δίνει βαρύτητα στα είδη μάθησης των μουσείων.
Την ίδια άποψη υποστηρίζει και η Βιωματική Παιδαγωγική η οποία θέτει ως σκοπός της εκπαίδευσης, την ικανότητα των μαθητών να διαχειρίζονται, αποτελεσματικά μαθησιακές και κοινωνικές καταστάσεις με αυτονομία, δημιουργικότητα, κριτική στάση, ατομική και συλλογική). Η Βιωματική Παιδαγωγική αντιπροτείνει στην παραδοσιακής Παιδαγωγικής (με τις δασκαλοκεντρικές μορφές διδασκαλίας): α)την ενεργοποίηση των μαθητών/τριων  μέσα από την νοηματοδότηση των εμπειριών τους καταστώντας τους δημιουργούς και όχι απλούς αποδέκτες της γνώσης της ευθύνη (Bank, 1991:205 Reynolds and Vince, 2007)  β) την  εμπλοκή τους στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό των δράσεων μέσα σε ένα περιβάλλον ψυχικής ελευθερίας, ασφάλειας, εμπιστοσύνης, κατανόησης, αποδοχής και ενσυναίσθησης, γ) με την αξιοποίηση  των  ήδη υπάρχουσων γνώσεων και δεξιοτήτων τους (Frey 1996 Χρυσαφίδης, 2006:65, Κουτσελίνη και Θεοφιλίδης, 2002).
       Κάνοντας μια ιστορική αναδρομή για την εκθετική πρακτική που ακολουθεί το εκάστοτε Μουσείο διαπιστώνεται και μια εκπαιδευτική θεωρία γνώσης και μάθησης την οποία και υιοθετεί. Τα Μουσεία στην πορεία του χρόνου για να προσελκύσουν το κοινό εφάρμοσαν πολλές θεωρίες γνώσης και μάθησης όπως, θεωρία του διδακτισμού, θεωρία του συμπεριφορισμού, θεωρία της ανακάλυψης, θεωρία του δομισμού (Μουσούρη, 2000). Για το λόγο αυτό τα Μουσεία στη σύγχρονη εποχή επιχειρούν να κεντρίσουν το ενδιαφέρον των μικρών επισκεπτών στους χώρους τους, υλοποιώντας εκπαιδευτικά προγράμματα με στόχο, την παροχή κινήτρων μέσα από το παιχνίδι, την ευχαρίστηση, την κινητοποίηση της φαντασίας, τη χαρά, την ψυχική και πνευματική καλλιέργεια, ώστε να επανέρθουν στο χώρο αυτό και σαν ενήλικες αργότερα. Οι  εκπαιδευτικές δραστηριότητες στις οποίες συμμετέχουν οι μαθητές μαζί με τις  κατάλληλα διατυπωμένες ερωτήσεις, δίνουν τη δυνατότητα στα εκθέματα να  αποκαλύψουν την ταυτότητά τους, καλλιεργώντας την εξερεύνηση, την ανακάλυψη, τον προβληματισμό και το συσχετισμό του χθες με το σήμερα (Τσιτούρη, 2002 σ. 22-25).

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Ανδρέου, Α. (1996). Ιστορία, Μουσείο και Σχολείο, Δεδούση, Θεσσαλονίκη.
Βιωματικές δράσεις, από τη βιωματική μάθηση στο συνεργατικό μοντέλο βιωματικών δράσεων_ Πιλοτικό Σχολείο Document Transcript. ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΣΠΑ 2007-13Ε.Π. Ε&ΔΒΜΑ.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) – Πιλοτική Εφαρμογή, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295379. Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ.
Kammii Constance & Devriew Rheta, Η θεωρία του Jean Piaget και η προσχολική
αγωγή, εκδ. Δίπτυχο.
Κουτσελίνη, Μ. & Θεοφιλίδης, Χ.(2002). Διερεύνηση και Συνεργασία. Αθήνα: εκδ. Γρηγόρη.
ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΣΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ.
Διγγελίδης Ν. (2006). Προεκτείνοντας το Φάσμα - Ανασκόπηση και Κριτική Ανάλυση της Ταξινομίας των Μεθόδων Διδασκαλίας του Mosston: Μερος Ι. Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό, 4,131-141.
Hein, G. E. (1998). Learning in the museum. London: Routledge.
 Munley Μ.,Η., Munley  Principal, MEM & Associates (2012).  Early Learning in Museums A Review of Literature.Prepared for Smithsonian Institution’s Early Learning Collaborative Network and Smithsonian Early Enrichment Center (SEEC).
Μουσούρη, Θ.(2000). Σχεδιασμός και αξιολόγηση εκθέσεων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων., Πανεπιστημιακές Σημειώσεις, Βόλος.
Νάκου, Ε. (2001). Μουσεία, Εμείς, τα Πράγματα και ο Πολιτισμός ,Νήσος, Αθήνα.
Tal, T., & Morag, O. (2007). School visits to Natural History Museums: Teaching or Enriching? Journal of Research in Science Teaching, 44(5), 747-769.
Τσαγκαρέλη Β. Μουσείο και Δημοτικό Σχολείο. Μια πρόκληση για στενότερη συνεργασία κι επωφελέστερη αξιοποίηση των ρόλων τους, μέσα από μια καλά οργανωμένη επίσκεψη Εκπαιδευτικός Α/θμιας Εκπ/σης, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια.
Τσιτούρη, Α.(2002). Το Μουσείο, ένα δυναμικό εργαλείο εκπαίδευσης, 6ο Περιφερειακό Σεμινάριο Μουσείο και Σχολείο, Καβάλα, σ.22-25, Σεπτέμβριος 2002.
Τσολάκη Δέσποινα, (1977, Μάιος), Το μουσείο χθες, σήμερα, αύριο, ομιλία στο
Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών.
Reynolds, M. and Vince, R. (2008), Experiential Learning and Management Education. New York: Oxford University Press.
http://www.slideshare.net/Metaxoula/ss-27878010?related=1
Διγγελίδης Ν. (2006). Προεκτείνοντας το Φάσμα - Ανασκόπηση και Κριτική Ανάλυση της Ταξινομίας των Μεθόδων Διδασκαλίας του Mosston: Μερος Ι. Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό, 4, 131 – 147.

 


   Μάγκου Νατάσα
Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής
στο  Παλαιοντολογικό Μουσείο Πτολεμαΐδας
και Δημ .Σχ. Ασβεστόπετρας
www.natasaswolf.blogspot.gr
http://blogs.sch.gr/anasmag/

Όνομα χρήστη

Κωδικός πρόσβασης

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ
ΕΠΟΙΚΟΙΝΩΝΙΑ